Wat is circulaire IT en hoe werkt het?

Circulaire IT draait om het zo lang mogelijk benutten van hardware. Apparatuur die nog goed werkt, wordt langer gebruikt, gerepareerd of krijgt een tweede leven. Pas wanneer hergebruik niet meer mogelijk is, wordt de hardware gerecycled en worden waardevolle grondstoffen teruggewonnen.

Toch is dat in de praktijk niet altijd vanzelfsprekend. Apparatuur wordt vervangen, maar wat er daarna mee gebeurt is lang niet overal goed geregeld. Oude laptops, desktops, servers en andere hardware blijven liggen, terwijl de restwaarde afneemt en er mogelijk nog bedrijfsdata op staat.

Een circulaire aanpak kijkt daarom verder dan alleen recycling. Eerst wordt bepaald of apparatuur opnieuw gebruikt, refurbished of verkocht kan worden. Daarbij wordt aanwezige data veilig en aantoonbaar verwijderd. Alleen hardware die écht niet meer bruikbaar is, wordt gerecycled.

Zo blijven apparaten en onderdelen langer in gebruik, worden grondstoffen beter benut en wordt tegelijkertijd voorkomen dat oude hardware onnodig waarde verliest of een datarisico vormt.

Wat is het verschil tussen lineaire en circulaire IT?

Bij een lineair model is de route eenvoudig: apparatuur wordt geproduceerd, aangeschaft, gebruikt en uiteindelijk afgedankt. Voor nieuwe apparatuur zijn vervolgens weer nieuwe grondstoffen nodig.

Circulaire IT probeert die lijn om te buigen naar een kringloop.

Dat begint met het voorkomen van onnodige aanschaf en het verlengen van de gebruiksduur. Wordt er IT aangeschaft, dan wordt bij de aanschaf al beoordeeld of de apparatuur degelijk is en kan worden gerepareerd. Is apparatuur binnen de eigen organisatie niet meer nodig, dan wordt gekeken of deze opnieuw kan worden ingezet. Dat kan intern zijn, maar ook bij een andere organisatie of gebruiker.

Is een apparaat niet meer als geheel bruikbaar? Dan kunnen onderdelen mogelijk nog een tweede leven krijgen. Recycling volgt pas wanneer hergebruik op product- of onderdeelniveau niet meer mogelijk of verantwoord is.Hoe langer een product als product kan blijven functioneren, hoe meer van de oorspronkelijke waarde behouden blijft.

Is refurbishment hetzelfde als circulaire IT?

Nee. Refurbishment is een onderdeel van circulaire IT.

Bij refurbishment wordt gebruikte apparatuur gecontroleerd en waar nodig gerepareerd, gereinigd of voorzien van andere onderdelen, zodat deze opnieuw kan worden gebruikt.

Maar circulaire IT is breder. Ook langer doorgebruiken, repareren, intern herinzetten, onderdelen terugwinnen en uiteindelijk materialen recyclen maken er deel van uit.

Een organisatie die iedere drie jaar alle laptops vervangt en de oude apparaten vervolgens laat refurbishen, werkt dus niet automatisch volledig circulair. De vraag is ook of die vervanging op dat moment noodzakelijk was.

Circulariteit begint vóór het moment waarop apparatuur wordt afgedankt.

Hoe wordt bepaald wat er met jouw hardware gebeurt?

Daarvoor gebruiken we de Ladder van Lansink, de voorkeursvolgorde voor afvalverwerking die in Nederland de standaard is. Hergebruik gaat voor recycling, en recycling gaat voor verbrande

De Ladder van Lansink in een notendop:

• Hergebruik. Werkende apparatuur gaat na gecertificeerde datavernietiging terug de markt op als refurbished hardware.
• Onderdelen hergebruiken. Werkt een apparaat niet meer als geheel, dan halen we het handmatig uit elkaar en gaan bruikbare onderdelen opnieuw als product de keten in.
• Recycling. Wat overblijft wordt gescheiden in grondstoffen. Uit printplaten winnen eindverwerkers goud, zilver, palladium en koper terug.
• Verantwoorde verwerking. Gevaarlijke stoffen worden veilig verwijderd volgens de WEEELABEX-norm.

De demontage doen we handmatig in een sociale werkplaats. Dat levert schonere stromen en hogere recyclingpercentages op, én het telt mee voor een SROI-verplichting.

Welke hardware komt in aanmerking voor refurbishment of recycling?

Vrijwel alles wat op een kantoor of in een serverruimte staat, komt in aanmerking voor refurbishment of recycling. Denk aan de laptops, desktops, servers, monitoren, tablets, telefoons en netwerkapparatuur. Ook de minder mooie stukken nemen we graag mee, zoals defecte apparatuur of hardware zonder restwaarde.

Langer doorgebruiken is trouwens niet altijd de beste keuze. Stopt de softwareondersteuning of ontbreken de security-updates, dan weegt het risico zwaarder dan de winst. Hardware met werkende componenten maakt wél goede kans op refurbishment, sterk verouderde of defecte apparatuur is geschikt voor verantwoorde recycling. Dat oordeel maken wij, zodat jij het niet hoeft uit te zoeken.

Hoe verloopt het refurbishment proces van kantoorapparatuur?

In vijf stappen, en jij hoeft er maar één van te doen: bellen.

1. Ophalen. Wij komen langs, verpakken alles op locatie en nemen het mee. Sorteren vooraf hoeft niet.
2. Sorteren en wegen. Na binnenkomst wordt alles gesorteerd en gewogen. Iedere weging leggen we vast, inclusief foto’s.
3. Beoordelen. Werkt het nog? Dan gaat het richting refurbishment. Zo niet, dan naar handmatige demontage.
4. Data vernietigen. Voordat er iets de deur uit gaat is de data weg, en is dat vastgelegd.
5. Terug de markt op. We controleren en refurbishen laptops, desktops en servers. Zodra alles gewogen is, stellen wij een creditfactuur op die we op korte termijn betalen.

Hoe zit het met datavernietiging binnen circulaire IT?

Dit is waar het bij veel organisaties mis kan gaan. Sinds de AVG is veilig vernietigen van data wettelijk verplicht bij het afvoeren van IT-hardware. Dat risico verdwijnt niet als je apparatuur weggeeft, verkoopt of laat ophalen door een partij die geen vernietigingsverklaring levert.

Wij bieden twee methoden. Data wissen met gecertificeerde Certus-software als de hardware herbruikbaar is, of mechanisch shredderen van harde schijven tot deeltjes van 9 tot 11 mm, in eigen beheer. Iedere datadrager wordt geregistreerd en je ontvangt een audit-proof vernietigingsverklaring. De vernietiging vindt plaats binnen 48 uur. Liever op je eigen locatie? Vanaf 500 stuks komen we met onze mobiele shredder langs.

Waarom is duurzame IT ook zakelijk interessant?

Omdat je het moet kunnen aantonen. De CSRD-rapportageverplichting en ESG-rapportages staan steeds hoger op de agenda, en gemeentes, universiteiten, provincies en banken werken via aanbestedingen waarbij certificeringen als WEEELABEX, ISO 9001, ISO 14001 en een VIHB-registratie doorslaggevend zijn.

De vraag aan een verwerker is dus niet alleen wat hij voor je hardware betaalt, maar ook wat er aantoonbaar met elke asset gebeurt. Bij ons wordt elke stap geregistreerd. Op de factuur vermelden we iedere weging, en van elke weging hebben we gedetailleerde informatie inclusief foto’s. Volledige transparantie dus.

Onze ophaalservice is gratis vanaf 200 kg. Benieuwd wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen? Vraag hier vrijblijvend een offerte aan.

Veelgestelde vragen over circulaire IT

Wat is circulaire IT precies?

Circulaire IT is een manier van werken waarbij hardware zo lang mogelijk zijn waarde behoudt. De Ladder van Lansink bepaalt de volgorde: hergebruik gaat voor recycling, en recycling gaat voor verbranden.

Wat is het verschil tussen circulaire IT en gewone IT-recycling?

Recyclen is niet hetzelfde als vernietigen. Bij circulaire IT kijken we eerst of hergebruik mogelijk is, daarna pas naar het terugwinnen van grondstoffen. Refurbishment, gecertificeerd wissen en hergebruik van onderdelen horen er allemaal bij.

Welke certificeringen en normen gelden voor IT-recycling in Nederland?

WEEELABEX/CENELEC-50625, ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 en een VIHB-registratie bij de NIWO. Whale Recycling beschikt over alle vier. Bij aanbestedingen zijn deze vaak een harde eis.

Hoe weet ik zeker dat mijn data veilig is vernietigd?

Via de registratie per datadrager en de audit-proof vernietigingsverklaring die je van ons ontvangt. Wissen gebeurt met Certus-software, shredderen doen we in eigen beheer tot 9 à 11 mm.

Kan ik circulaire IT ook gebruiken voor mijn ESG- of CSRD-rapportage?

Ja. Je ontvangt een volledige registratie van wat er is opgehaald, hoe het is verwerkt en wat de wegingen waren. Daarmee maak je verantwoord IT-beheer aantoonbaar, ook richting een auditor of aanbestedende partij.